Rataje były niegdyś wsią książęcą leżącą na północno-zachodnim Mazowszu w ziemi gostynińskiej, którą otrzymał w podziałach dzielnicowych przeprowadzonych na Mazowszu na przełomie 1373 i 1374 roku książę Siemowit III.

Kamienica przy ul. Floriańskiej 14 - pochodzi prawdopodobnie z 1828 roku. Właścicielami kamienicy była rodzina Kmitów, małżeństwo Aleksander i Tekla z domu Laskowska. Plac odkupili w 1825 roku Balcer i Antonina Zglińscy.

Zajazd - kamienica przy ul. Rynek 16 wzniesiona została w latach dwudziestych XIX wieku na planie prostokąta i była drugim murowanym budynkiem w mieście. Zbudowana jest w stylu klasycystycznym, usytuowana na wcześniejszych barokowych fundamentach i XVIII-wiecznych piwnicach.

Gród w Gostyninie istniał zapewne już w XI wieku. Prawdopodobnie wtedy powstał kościół pw. św. Jakuba Apostoła. Był to kościół parafialny. Lokalizacja miasta na nowym miejscu nastąpiła dopiero w 1382 roku. Wkrótce potem zbudowano nowy kościół w Rynku.

Budynek Liceum Ogólnokształcącego im. Tadeusza Kościuszki - powstał w 1904 roku na placu Dengla, obecnie ulica 3 Maja 15. Gmach wybudowała firma Leona Bojańczyka z Włocławka. Elewacja i architektura budynku pozostały do dziś niezmienione poza brakiem attyk, które pierwotnie ozdabiały jego zwieńczenie. W roku szkolnym 1907/1908 gmach zajmowały dwie szkoły prywatne, a w 1909 przeniesiono tam “Gorodczak”, półśrednią szkołę miejską.

Budynek dworu składa się z dwóch części: starszej, parterowej z osiową facjatką i bocznym ryzalitem oraz piętrowej, poprzecznej oficyny. Część parterowa od zachodu podpiwniczona, obecnie znajduje się tam kotłownia. Poddasze użytkowane jako strych.

Zespół podworski w Osinach składa się z dworu, parku i fragmentu budynku dawnej stajni. Budynek murowany z cegły ceramicznej na zaprawie cementowo – wapniowej, w całości podpiwniczony, z posadzką, z poddaszem użytkowym, otynkowany z zewnątrz i wewnątrz. Drzwi frontowe drewniane, jednoskrzydłowe, nowe.

Już na początku przy wejściu na cmentarz, znajduję się brama wjazdowa, wpisana na listę zabytków W.K.Z, z ciekawymi tabliczkami.

Kościół zbudowany około 1439 r. był jednonawowy z drewnianym stropem, w XVI w. dobudowano kaplicę Św. Anny, zaś w XVII w. kaplicę MB Częstochowskiej. W 1506 r. probostwo gostynińskie zostało przydzielone wikariuszom katedralnym we Włocławku i oni pełnili funkcję proboszczów do XIX w.

Drewniany młyn o trzech kondygnacjach plus obmurowana, nieotynkowana piwnica. W skład młynu wchodzą: murowana z cegły ceramicznej, nieotynkowanej maszynownia mieszcząca kiedyś turbinę wodną oraz murowana, nieotynkowana przybudówka składająca się z wysokiego parteru i piwnicy. Główny korpus wzniesiono w konstrukcji szkieletowej, ściany z desek zbijanych na styk obitych listwami.

Pałac został wzniesiony przez ród hrabiów LÜTTICHAU w 1865r. W roku 1920 pałac przeszedł na własność p. Kazimierza Łysakowskiego, a w 1940r dostał się pod administrację niemiecką  a właściciel został zmuszony do opuszczenia posiadłości.