Zmiana będzie szczególnie istotna dla osób pobierających wcześniejsze emerytury i renty. W określonych sytuacjach rozliczenie osiąganych przychodów może mieć także wpływ na wypłacone świadczenia dodatkowe, w tym trzynastą emeryturę. Nie oznacza to jednak, że każde przekroczenie limitu będzie automatycznie oznaczało konieczność jej zwrotu.
Niższe limity dorabiania do emerytury od 1 września
Nowe limity obejmą świadczeniobiorców w całej Polsce, którzy nie osiągnęli powszechnego wieku emerytalnego i jednocześnie uzyskują przychody uwzględniane przy rozliczaniu emerytury lub renty.
Wysokość progów zmienia się co trzy miesiące. ZUS ustala je na podstawie przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia.
Do 31 sierpnia 2026 roku obowiązują limity wynoszące 6694,10 zł oraz 12 431,80 zł miesięcznie. Od 1 września oba progi będą niższe.
Z komunikatu prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 18 sierpnia 2026 roku wynika, że 70 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za drugi kwartał 2026 roku odpowiada kwocie 6463,20 zł. Z kolei 130 proc. wynagrodzenia to 12 003,10 zł.
Pierwszy próg spadnie więc o 230,90 zł, natomiast drugi aż o 428,70 zł. Oznacza to, że osoba, która w ostatnich miesiącach zarabiała tuż poniżej dotychczasowego limitu, od września może znaleźć się w zupełnie innej sytuacji, nawet jeśli jej wynagrodzenie pozostanie bez zmian.
Przekroczysz 6463,20 zł? ZUS może zmniejszyć świadczenie
Przekroczenie pierwszego progu nie oznacza automatycznej utraty całej emerytury lub renty.
Jeżeli od września miesięczny przychód będzie wyższy niż 6463,20 zł, ale nie przekroczy 12 003,10 zł, świadczenie może zostać odpowiednio zmniejszone.
ZUS bierze pod uwagę kwotę przekroczenia niższego limitu. Jednocześnie obowiązują maksymalne kwoty, o które dane świadczenie może zostać pomniejszone.
Od 1 marca 2026 roku maksymalna miesięczna kwota zmniejszenia wynosi 989,41 zł w przypadku emerytury oraz renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy. W przypadku renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest to 742,10 zł, natomiast przy rencie rodzinnej przysługującej jednej osobie – 841,05 zł.
Znacznie poważniejsze konsekwencje może mieć przekroczenie górnego limitu. Po osiągnięciu przychodu przekraczającego 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia świadczenie zostaje zawieszone. Od 1 września 2026 roku granicą będzie 12 003,10 zł miesięcznie.
Trzynasta emerytura 2026. Tu kluczowa jest data 31 marca
Nowe limity trzeba jednak wyraźnie oddzielić od zasad dotyczących trzynastej emerytury.
Kwoty 6463,20 zł i 12 003,10 zł nie są limitami dochodowymi dotyczącymi bezpośrednio trzynastki. Regulują zasady zmniejszania i zawieszania określonych emerytur oraz rent.
W 2026 roku trzynasta emerytura wynosi 1978,49 zł brutto. Jest to kwota odpowiadająca wysokości najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca. Świadczenie przyznawane jest z urzędu, a przy jego wypłacie nie obowiązuje kryterium dochodowe podobne do tego stosowanego przy czternastej emeryturze.
Kluczowa jest natomiast data 31 marca.
Zgodnie z informacjami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trzynasta emerytura przysługuje osobom, które tego dnia mają prawo do jednego ze świadczeń wskazanych w ustawie.
ZUS również podkreśla, że w 2026 roku dodatkowe 1978,49 zł brutto otrzymały osoby, które na 31 marca miały prawo między innymi do emerytury, renty lub innego odpowiedniego długoterminowego świadczenia.
To bardzo istotne rozróżnienie. Sam fakt przekroczenia przez wcześniejszego emeryta limitu przychodów w czerwcu, wrześniu czy październiku nie oznacza automatycznie, że ZUS nakaże mu zwrócić trzynastą emeryturę wypłaconą kilka miesięcy wcześniej.
Kiedy ZUS może zażądać zwrotu trzynastki?
Problem może pojawić się wtedy, gdy rozliczenie przychodów doprowadzi do ustalenia, że podstawowe świadczenie powinno być zawieszone również w okresie mającym wpływ na prawo do trzynastej emerytury.
Jeżeli po rozliczeniu ZUS ustali, że świadczeniobiorca nie miał prawa do wypłaty podstawowej emerytury lub renty na dzień 31 marca, może to wpłynąć również na ocenę prawidłowości wypłaty dodatkowego rocznego świadczenia.
Nie ma więc podstaw do stosowania prostego mechanizmu: przekroczenie 12 003,10 zł oznacza zwrot trzynastej emerytury.
Wrześniowy próg zacznie obowiązywać dopiero 1 września, podczas gdy prawo do trzynastki w 2026 roku ustalano według stanu na 31 marca.
Trzeba jednak pamiętać, że przepisy emerytalne przewidują obowiązek zwrotu świadczeń nienależnie pobranych. Jeżeli ZUS po rozliczeniu stwierdzi, że pieniądze zostały wypłacone mimo wystąpienia przesłanek do zawieszenia prawa do świadczenia, może wydać odpowiednią decyzję.
Kto może dorabiać bez limitu?
Nowe progi nie dotyczą wszystkich pracujących emerytów.
Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny, mogą co do zasady dorabiać bez ograniczenia wysokości przychodów. W Polsce wynosi on 60 lat dla kobiet oraz 65 lat dla mężczyzn.
Emeryt po osiągnięciu odpowiedniego wieku może więc uzyskiwać wynagrodzenie wyższe zarówno od 6463,20 zł, jak i od 12 003,10 zł miesięcznie, a ZUS nie zmniejszy z tego powodu jego emerytury na podstawie omawianych progów.
Istnieje jednak istotny wyjątek.
Dotyczy on osób, które po nabyciu prawa do emerytury nadal pozostają w stosunku pracy z tym samym pracodawcą, u którego były zatrudnione bezpośrednio przed przejściem na emeryturę, i nie rozwiązały wcześniejszego stosunku pracy. W takiej sytuacji zastosowanie mogą mieć odrębne przepisy przewidujące zawieszenie prawa do świadczenia niezależnie od wysokości zarobków.
Czternasta emerytura 2026. Tu obowiązują inne zasady
Dla osób dorabiających do wcześniejszych świadczeń istotny będzie również koniec sierpnia. We wrześniu rozpoczynają się bowiem wypłaty czternastych emerytur.
W 2026 roku pełna czternastka, podobnie jak trzynastka, wynosi 1978,49 zł brutto. Zasady przyznawania obu świadczeń są jednak różne.
Pełną kwotę czternastej emerytury otrzymają osoby, których podstawowa emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto. Przy wyższych świadczeniach obowiązuje mechanizm „złotówka za złotówkę”.
Po przekroczeniu 2900 zł czternastka jest pomniejszana o kwotę przekroczenia. Jeżeli po takim obliczeniu wyniosłaby mniej niż 50 zł brutto, świadczenie nie zostanie przyznane.
W efekcie w 2026 roku czternastki nie otrzymają osoby, których podstawowe świadczenie przekracza 4828,49 zł brutto.
W przypadku czternastej emerytury kluczowa będzie data 31 sierpnia 2026 roku. Prawo do świadczenia ustala się według stanu na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty.
Jeżeli więc świadczenie podstawowe będzie w tym dniu zawieszone, zainteresowany może nie otrzymać czternastki.
Wrześniowy limit 12 003,10 zł zacznie natomiast obowiązywać dzień później, czyli 1 września. Nie można więc automatycznie łączyć nowych progów przychodu z prawem do czternastki ocenianym według stanu na 31 sierpnia.
Tyle wynosi trzynasta emerytura w 2026 roku
Wysokość trzynastej emerytury jest jednakowa dla wszystkich uprawnionych i nie zależy od kwoty podstawowego świadczenia.
W 2026 roku trzynastka wynosi 1978,49 zł brutto. Kwota ta wynika bezpośrednio z wysokości najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca 2026 roku.
ZUS podaje, że tegoroczna waloryzacja podniosła najniższą emeryturę, rentę rodzinną oraz rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy właśnie do 1978,49 zł brutto.
Trzynasta emerytura jest wypłacana automatycznie. Nie trzeba składać wniosku ani przedstawiać dodatkowego formularza.
Dla osób pobierających wcześniejsze świadczenia najważniejsze pozostaje jednak prawidłowe rozliczanie przychodów i informowanie ZUS o zarobkach. Osiągany przychód może bowiem wpływać na wypłatę podstawowej emerytury lub renty.
Komentarze (0)